Sosyal Bilgiler Sitesi - Sosyaldeyince.com

Sosyal Bilgiler Videoları => Videolar => Konuyu başlatan: Sosyaldeyince - 19 Haziran, 2015, 19:21

Başlık: Pusulanın İcadı
Gönderen: Sosyaldeyince - 19 Haziran, 2015, 19:21
Pusulanın İcadı
Pusula, yön bulmaya yarayan, dünyada Çinlilerin icat ettiği kabul edilen, denizcilikte büyük fayda sağlamış bir buluştur.


Pusula, yerin manyetik alanının doğrultusunu gösterecek şekilde yerleştirilmiş mıknatıslı bir ibreden başka bir şey değildir. Hareketli bir mıknatısla yapılmış elektromanyetik ölçü âletleri de bu adla anılır. Mıknatısın kutuplanma özelliğini ve Yerin mıknatıs üstündeki yönlendirici etkisini ilk fark eden Çinliler oldu. M.Ö. 120 yıllarına doğru yazılmış Cung Vey kitabında bu olayların ifadesine rastlanır.
pusula

Çinli denizciler VII ve VIII. yüzyıllarda mıknatıslı iğneyi kullandılar. Pusulanın kullanılışını Çinlilerden öğrenen Araplar da Avrupa'ya yaydılar. 1180 yılına doğru yazılmış bir şiirde, "denizcilerin yoldaşı" çirkin kara bir taştan söz edilir. Yine o devirde yaşamış bir yazarın açıkladığına göre, bu "denizcilerin yoldaşı", yarısına kadar su dolu bir cam kap içine konmuş mıknatıslı bir iğnedir, iki saman çöpü üzerinde yüzen bu iğneye kalamit adı verilmiştir.

Gerçek pusulanın hikâyesi kesinlikle bilinmiyor, bununla birlikte 1294'te Saint-Nicolas gemisinin demirbaş defterinde calamita cum apparitibus suis ve bir bussula de ligno kaydına rastlanmıştır. Bu da, pusula kelimesinin sicilya dilinden geldiğini gösterir. Rüzgargülüyle birlikte, eksiksiz ilk pusulanın 1483'te Portekizli Ferranda tarafından yapıldığı sanılır.

Pusula önce denizcilikte, sonra da karada kullanılan, insanların yön bulmalarına yarayan bir alet olmuştur. Açık denizlere gidip bir daha geri gelememe endişesi duyan, sahillerden uzaklaşamayan pek çok denizci pusula sayesinde denizlere açılmış, okyanuslarda yeni yerler keşfetmişler ve dünyayı tanıma fırsatı bulmuşlardır. Coğrafi keşifler sayesinde dünya ticareti canlanmış, Avrupa'da denizcilikle uğraşan zengin insanların bilimi ve sanatı desteklemesi sayesinde Rönesans başlamıştır.