17 Ocak 2018, 04:21     yeni yeni



Takdir - Teşekkür Hesaplama
    


OSMANLILARDA SEYİRLİK OYUNLAR, SPOR, EĞLENCE

Başlatan Sosyaldeyince, 22 Mayıs 2015, 14:23

« önceki - sonraki »

Sosyaldeyince

OSMANLILARDA SEYİRLİK OYUNLAR, SPOR, EĞLENCE
Türk gösteri sanatlarının (meddah, karagöz, tiyatro, ilk operet ve ilk sinema gösterileri) 1800’lerden itibaren 1950’lere dek, İstanbul’da Şehzadebaşı’nda, icra edildiği mekânlar Direklerarası olarak adlandırılır ve terim bir dönemi simgeler. Bunlar arasında, Gölge Oyunları, (Karagöz gibi), kenarları çiçek süslü patiska bir bez perde üzerine aksettirilen iki boyutlu tasvirlerin (manda, deve derisinden yapılmış kuklaların) perde gerisinden bunlara bağlı değneklerle adına hayali ya da hayalbaz denilen ve tüm karakterleri seslendiren kişi tarafından oynatılmasıdır. Karşılıklı konuşmaya dayanan Karagöz ve Hacivat’ta, okumamış halktan bir karakter olan Karagöz, bilgili kişi Hacivat’ın dili ve davranışlarıyla alay ederek güldürür; ama diğer karakterler, Tuzsuz Deli Bekir, Arap, Arnavut, Zeybek, Çelebi de unutulmaz tiplerdir. Diğer bir seyirlik oyun Meddah, genelde Ramazan’da ve kahvehanelerde topluluk önünde öyküler anlatır, taklitler yapar ve her zaman özür dileyerek (“sürç-i lisan ettiysek affola”) ile bitirir. Diğer ünlü bir tür olan Ortaoyunu, çoğu kez açık alanda evi andıran (oyuncular “sandık odasında” hazırlanırdı) kendine has paravanlı sahnesinde sergilenen, giriş, diyalog, fasıl ve bitiş bölümlerinden (mukaddime, muhavere) oluşan, çalgı eşliğinde sahneye çıkan ana karakterleri Pişekâr ve Kavuklu’yla unutulmaz kalan, ama aynı zamanda, Karadenizli, Rumelili, Kayserili, Ermeni, Rum, Yahudi, Zenne, (göçebe Türk geleneğinde özellikle düğünlerde kadın kıyafetiyle dans eden erkek), Sarhoş, Bekçi gibi sosyal karakterleri şiveleriyle ve kılıklarıyla sergileyen seyirlik bir oyun türüdür. Yakın zamana dek İsmail Dümbüllü (1897-1973) gibi usta bir sanatçıyla varlığını sürdürmüştür.
Bunun yanında eski Türk ve Osmanlı spor-eğlence kültürü geleneğinde güreş önemli yer tutar. Yağlı güreş, “er meydanı” deyişiyle Türklere özgü özel bir spordur. Pehlivan sözcüğü kahraman, yiğit, mert anlamına gelir.
Efsanevi güreşçi Koca Yusuf (1857-1898). Fransalı, Amerikalı rakiplerini yenilgiye uğratmış ve “yedi cihan pehlivanı olarak anılmıştır. Bir güreş karşılaşmasında Amerikalı rakip güreşçiyi minder dışına fırlatması “Korkunç Türk” unvanı almasına neden olmuştur. Yine bir karşılaşma sonrası ABD’den dönerken gemi kazasında vefat etmiştir. Bir başka ata sporu cirit, rakip takımlar halinde at üzerinde hareket halindeyken tarafların birbirlerine cirit savurmaları ve ardı ardına ciritlere takılmadan atlarını mahmuzlamalarına dayanır. 19.yüzyılda çok popüler olan bu spor tehlikeli de olduğu için II. Mahmut tarafından yasaklanmıştır.
Mesajı Paylaş
Sosyaldeyince.com sosyal bilgiler sitesi



site tanıtım
 


Özetler 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf - 8.Sınıf . . : : : . . Etkinlikler 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf - 8.Sınıf
Eba Kazanım Testleri 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf - 8.Sınıf . . : : : . . Sunular 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf - 8.Sınıf